Deprem Güvenliğinde Gözden Kaçan Kritik Alan: Yapısal Olmayan Elemanlar ve İş Sürekliliği!
Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’nin (TBDY) eki olan ve Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı sitesinde yer alan esasların 6. Bölümü, deprem güvenliğinde hayati bir konuya odaklanmaktadır: Deprem Etkisi Altında Yapısal Olmayan Bina Elemanlarının Tasarım Esasları.
Birçok işletme ve tesis için, depremde yaşanan kayıp ve maliyetlerin büyük bir kısmı yapısal olmayan bileşenlerden kaynaklanmaktadır.
Neden Yapısal Olmayan Elemanlar Bu Kadar Önemli?
1. Can Güvenliği ve Kullanım Zorunluluğu: Depremde hasar görmesi durumunda insanlara veya binanın yapısal sistemine zarar verebilecek ya da binanın kullanımına engel olabilecek her türlü mekanik ve elektrik donanımın, bu Bölüm’de verilen kurallara göre deprem hesabının yapılması zorunludur.
2. Maliyet ve İş Sürekliliği: Yapısal olmayan bileşenler, potansiyel yapısal hasarlara ek olarak, deprem maliyetlerini ve hasarları önemli ölçüde artırabilir. Etkili sabitleme yapılmaması, can kaybına, yaralanmaya, yangın, ticari faaliyetlerin kesintiye uğramasına veya masraflı onarım giderlerine neden olabilir.
3. Bağlantı Kapasitesi: Yapısal olmayan eleman ve donanımlar yapıya sabit olarak bağlanmalı ve bağlantı elemanları (kaynak, bulon, dübel vb.) Bölüm 6’da belirtilen eşdeğer deprem yüklerini ve yer değiştirmeleri karşılayacak kapasitede olmalıdır. Bağlantı elemanlarının, donanımdan yapıya yük aktarımını kesintisiz olarak sağlayacak dayanıma sahip olması şarttır.
Zorunluluk Kapsamındaki Başlıca Tesisatlar:
Deprem hesabı zorunluluğu, geniş bir tesisat yelpazesini kapsamaktadır. Kaynaklarda belirtilen bu önemli elemanlardan bazıları şunlardır:
• Elektromekanik Tesisatlar: Elektrik tesisatı, Temiz su tesisatı, HVAC tesisatı, Isıtma tesisatı, Medikal gaz tesisatı, Buhar/kızgın yağ tesisatı ve Sıvı tanklar.
• Yangın Sistemleri: Yangın söndürme sistemi ve bunun elektrik tesisatı.
• Tefriş: Makine ve ekipmanlar.
Tesis Teknik Müdürleri ve Mühendisler İçin Kritik Soru:
Eğer bir yapısal olmayan elemanın ağırlığı, bulunduğu katın toplam ağırlığının %10’undan büyük ise, bu eleman bina taşıyıcı sisteminin bir parçası olarak kabul edilmeli. Bu durumda, elemanın kütlesi ve binaya bağlantısının rijitlik özellikleri, bina taşıyıcı sisteminin deprem hesabında göz önüne alınacaktır.
Unutmayalım: Amaç, tüm riskleri olabildiğince rasyonel/akılcı şekilde kontrol altına almak ve azaltmaktır. Risk kontrol adımları; Mühendislik Çözümleri (yapısal ve yapısal olmayan riskleri azaltma) ve İdari Kontrolleri (planlama, eğitim, dokümantasyon) içermektedir.
Sizler tesislerinizde bu hesaplamaların hangi aşamada (proje onayı, uygulama vs.) yapıldığını ve yalnızca hesaplamanın mı, yoksa fiziki destekleme çözümlerinin de mi hayata geçirildiğini gözlemliyorsunuz?
#depremyönetmeliği #depremkoruması #fireinstallationseismicprotection #fireplantseismicprotection #nonstructuralelements #rigidseismic #rigitseismic #rijitsismik #sallanma #seismic #seismicaccount #seismiccable #seismiccalculation #seismicconsultancy #seismicconsulting #seismicdesign #seismicengineering #seismicprecaution #seismicprojecting #seismicprotection #seismicrestraint #seismicrope #seismicsuspension #seismicsupport #sismik #sismikaskılama #sismikdanışmanlık #sismikhalat #sismikhesap #sismikkısıtlama #sismikkoruma #sismikmühendisliği #sismikönlem #sismikprojelendirme #swaybrace #swaybracing #yangınşartnamesi #yangıntesisatısismikkoruması #yangınyönetmeliği #yapısalolmayanelemanlar #yoe #yota #depremgüvenliği #yapısalolmayanelemanlar #TBDY2018#,mekaniktesisat #sismikrisk #işsürekliliği #uttmd #uluslararasıtesisteknikmüdürleriderneği
