JESDER | Geothermal Power Plant Investors Association
Deprem Güvenliğinde Göz Ardı Edilemeyecek Kritik Unsur: Yapısal Olmayan Elemanlar!
Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) kapsamında, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın belirlediği esaslar, binaların yalnızca taşıyıcı sistemlerini değil, aynı zamanda yapısal olmayan elemanlarını da depreme karşı güvence altına almanın hayati önemini vurguluyor.
Peki Yapısal Olmayan Elemanlar Neden Bu Kadar Önemli?
1. Can Güvenliği ve İş Sürekliliği Riski: Depremde hasar gören yapısal olmayan bileşenler (makine, elektrik donanımı, tesisatlar, duvarlar vb.) can kaybına, yaralanmaya, yangına ve ticari faaliyetlerin kesintiye uğramasına neden olabilir. Bu hasarlar, yapısal güvenlik açıkları kadar tehlikeli, maliyetli ve yıkıcıdır. İşletmelerin depremden hemen sonra iş akışını sürdürememesi, toplumun ve ekonominin iyileşme kabiliyetini büyük ölçüde sekteye uğratmaktadır.
2. Hesaplama Zorunluluğu: Yönetmeliğin ilgili bölümüne göre, depremde hasar görmesi durumunda insanlara veya binanın yapısal sistemine zarar verebilecek veya binanın kullanımına engel olabilecek mekanik ve elektrik donanımları ile bunların yapıya bağlantıları için deprem hesabı yapılması zorunludur.
3. Sabit Bağlantı Kapasitesi: Yapısal olmayan elemanlar yapıya sabit olarak bağlanmalı ve bağlantı elemanları (bulon, dübel, perçin vb.) Bölüm 6’da belirtilen eşdeğer deprem yüklerini ve yer değiştirmeleri karşılayacak kapasitede olmalıdır. Bu hesaplamalarda sürtünmelerden oluşan ilave kapasite göz önüne alınmayacaktır.
4. Kritik Kütle Sınırı (%10 Kuralı): Eğer yapısal olmayan bir eleman veya donanımın ağırlığı, bulunduğu katın toplam ağırlığının %10’undan büyük ise, bu eleman bina taşıyıcı sisteminin bir parçası olarak kabul edilir. Bu durumda elemanın kütlesi ve binaya bağlantısının rijitlik özellikleri, bina taşıyıcı sisteminin deprem hesabında göz önüne alınmak zorundadır.
Risk Kontrolü Adımları
Deprem riskini azaltmak (zarar veya kayıpları azaltmak için yapılan her türlü işlem), rasyonel/akılcı yöntemlerle kontrol altına alınmalıdır. Başlıca kontrol adımları şunlardır:
• Tasfiye
• Yerine Koymak/Yerini Değiştirmek
• Mühendislik Çözümleri (Yapısal ve yapısal olmayan riskleri azaltma)
• İdari Kontroller (Planlama, eğitim, dokümantasyon)
Tesisleriniz için en uygun risk azaltma önlemlerinin bileşimi; bölgenizdeki deprem tehlikesinin şiddetine, tesisinizin mevcut durumuna ve iş faaliyetlerinizin hasarlara karşı ne kadar savunmasız olduğuna göre değişebilir.
İşverenlerin, yasa ve yönetmelikler uyarınca, risklerden kaçınma, risklerle kaynağında mücadele etme ve tehlikenin olumsuz etkilerini en aza indirgeme (zarar azaltma) yöntemlerini kullanması gerekmektedir.
Sizler, işletmelerinizde ve projelerinizde yapısal olmayan sismik riskleri yönetmek için hangi mühendislik çözümlerini uyguluyorsunuz?
#depremyönetmeliği #depremkoruması #fireinstallationseismicprotection #fireplantseismicprotection #nonstructuralelements #rigidseismic #rigitseismic #rijitsismik #sallanma #seismic #seismicaccount #seismiccable #seismiccalculation #seismicconsultancy #seismicconsulting #seismicdesign #seismicengineering #seismicprecaution #seismicprojecting #seismicprotection #seismicrestraint #seismicrope #seismicsuspension #seismicsupport #sismik #sismikaskılama #sismikdanışmanlık #sismikhalat #sismikhesap #sismikkısıtlama #sismikkoruma #sismikmühendisliği #sismikönlem #sismikprojelendirme #swaybrace #swaybracing #yangınşartnamesi #yangıntesisatısismikkoruması #yangınyönetmeliği #yapısalolmayanelemanlar #yoe #yota #depremgüvenliği #yapısalolmayanelemanlar #TBDY2018#,mekaniktesisat #sismikrisk #işsürekliliği #jesder
